Khi tìm mua một con robot ở Việt Nam, mình có thể gặp bốn loại đơn vị rất khác nhau. Họ bán cùng một thứ với mức hỗ trợ và mức rủi ro khác hẳn nhau, và biết mình đang nói chuyện với loại nào giúp hỏi đúng câu.
Bốn loại đơn vị
Nhà phân phối chính thức. Có hợp đồng với hãng nước ngoài, nhập chính ngạch, bảo hành theo chuẩn hãng, có phụ tùng. Giá cao nhất và rủi ro thấp nhất.
Đơn vị tích hợp. Không chỉ bán máy mà nhận trọn gói: khảo sát chỗ của mình, nạp nội dung, lắp đặt, đào tạo, hỗ trợ sau bán. Đây là loại phù hợp nhất với phần lớn doanh nghiệp lần đầu.
Đơn vị lắp ráp trong nước. Nhập linh kiện hoặc nhập máy rồi tuỳ biến phần vỏ, phần mềm, nội dung tiếng Việt. Giá thường tốt hơn và mức hỗ trợ khác nhau nhiều giữa các đơn vị.
Người bán hàng xách tay. Nhập lẻ, bán trên mạng, giá thấp nhất. Không bảo hành trong nước, phụ tùng phải tự lo, phần mềm có thể không có tiếng Việt.
Quy luật chung: càng rẻ thì phần rủi ro chuyển về phía mình càng lớn. Với người chưa có kinh nghiệm, phần chênh giá thường nhỏ hơn cái giá phải trả khi tự xoay xở.
Câu hỏi tách được đơn vị làm được với đơn vị bán hàng
Áp dụng cho cả bốn loại.
Đã bán bao nhiêu máy loại này trong nước, cho ai? Xin một hai nơi để tới xem tận mắt. Đơn vị làm được sẽ sẵn sàng.
Ai sửa khi hỏng, ở đâu, trong bao lâu? Câu quan trọng nhất và hay được hỏi muộn nhất.
Phụ tùng gì có sẵn trong kho tại Việt Nam? Và giao trong bao lâu.
Ai nạp nội dung, mất bao lâu, có tính phí không?
Cho thử tại chỗ của tôi được không? Phản ứng với câu này nói lên nhiều hơn cả câu trả lời.
Sản phẩm này làm chưa tốt việc gì? Bên trả lời được cụ thể thường đáng tin hơn bên nói mọi thứ đều làm được.
Nếu bên anh chị ngừng kinh doanh thì máy còn dùng được không? Câu khó chịu và nên hỏi với các sản phẩm phụ thuộc dịch vụ đám mây.
Về hàng xách tay và hàng cũ nhập lẻ
Cần nói riêng vì đây là lựa chọn nhiều người cân nhắc.
Phần hấp dẫn. Giá thấp hơn đáng kể, và đôi khi tiếp cận được mẫu chưa có nhà phân phối chính thức.
Phần rủi ro. Không bảo hành trong nước. Phụ tùng phải đặt từ nước ngoài, tốn tiền và tốn thời gian. Phần mềm có thể không hỗ trợ tiếng Việt. Và nếu máy khoá theo vùng thì có thể không dùng được đầy đủ chức năng.
Rủi ro riêng với robot. Robot có nhiều bộ phận chuyển động nên xác suất cần sửa cao hơn thiết bị điện tử thông thường. Đây là loại thiết bị mà bảo hành trong nước có giá trị thật.
Trường hợp chấp nhận được. Khi mình có khả năng tự sửa, khi thiết bị đơn giản, hoặc khi giá chênh quá lớn và mình chấp nhận coi như đồ dùng một lần.
Trường hợp không nên. Khi đây là thiết bị dùng cho kinh doanh và việc nó hỏng ảnh hưởng tới công việc.
Doanh nghiệp trong nước làm được gì
Phần đáng chú ý và ít được nói.
Phần cứng lõi thì rất ít đơn vị làm được. Cánh tay, hộp giảm tốc chính xác, động cơ servo — đây là rào cản công nghệ cao và tập trung ở ít nhà sản xuất toàn cầu.
Phần trong nước tham gia nhiều hơn. Vỏ máy, khung, cơ cấu ngoại vi, xe tự hành trong kho, bàn xoay, băng tải. Đây là phần giá trị đáng kể.
Phần mềm và nội dung tiếng Việt. Đây là chỗ đơn vị trong nước có lợi thế rõ nhất, vì nó đòi hiểu ngôn ngữ và hiểu cách người Việt nói.
Tích hợp. Bắt buộc phải làm tại chỗ vì nó đòi hiểu không gian, hiểu công việc và có mặt trong quá trình chạy thử.
Dịch vụ và bảo trì. Nhu cầu tăng theo số máy đã bán và không làm từ xa được.
Nói cách khác: không cần làm được cánh tay robot mới tham gia được ngành này. Phần lớn giá trị của một hệ thống nằm ở những chỗ mà đơn vị trong nước làm được.
Nên mua ở đâu tuỳ theo mình là ai
Gia đình mua robot hút bụi. Cửa hàng điện máy hoặc nhà phân phối chính thức. Ưu tiên nơi có bảo hành và có phụ tùng.
Cửa hàng nhỏ muốn thử robot dịch vụ. Thuê từ đơn vị cho thuê trước khi mua. Nếu mua thì chọn đơn vị có hỗ trợ tại chỗ.
Doanh nghiệp muốn robot lễ tân hoặc dẫn khách. Đơn vị tích hợp nhận trọn gói, vì phần nội dung và phần cấu hình quan trọng hơn phần máy.
Trường học và trung tâm đào tạo. Nhà cung cấp có chương trình học đi kèm, không chỉ bán thiết bị.
Đơn vị đã có đội kỹ thuật. Có thể mua thiết bị và tự làm phần tích hợp, tiết kiệm đáng kể.
Nguyên tắc chung. Càng ít kinh nghiệm thì càng nên chọn nơi hỗ trợ nhiều, kể cả khi giá cao hơn. Tiền tiết kiệm được khi mua rẻ thường mất lại nhiều lần khi phải tự xoay xở.
Câu hỏi thường gặp
Có mấy loại đơn vị bán robot ở Việt Nam?
Bốn: nhà phân phối chính thức, đơn vị tích hợp nhận trọn gói, đơn vị lắp ráp và tuỳ biến trong nước, và người bán hàng xách tay. Càng rẻ thì rủi ro chuyển về phía mình càng lớn.
Vì sao hàng xách tay rủi ro hơn với robot?
Vì robot có nhiều bộ phận chuyển động nên xác suất cần sửa cao hơn thiết bị điện tử thông thường, và đây là loại thiết bị mà bảo hành cùng phụ tùng trong nước có giá trị thật.
Doanh nghiệp Việt Nam tham gia được ở khâu nào?
Vỏ máy, khung, cơ cấu ngoại vi, phần mềm và nội dung tiếng Việt, tích hợp tại chỗ, và dịch vụ bảo trì. Không cần làm được cánh tay robot mới tham gia được ngành.
Người ít kinh nghiệm nên mua ở đâu?
Nơi hỗ trợ nhiều, kể cả khi giá cao hơn. Tiền tiết kiệm được khi mua rẻ thường mất lại nhiều lần khi phải tự xoay xở với việc lắp đặt, nạp nội dung và sửa chữa.
Đọc thêm trong Robot AI và việc làm và Robot nói tiếng Việt.
